Tình hình bệnh Tay – chân – miệng (TCM) tại khu vực Bình Thuận (cũ) trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng đang có diễn biến phức tạp, số ca mắc tăng nhanh và có xu hướng lan rộng tại nhiều địa phương, đặc biệt là các khu vực đông dân cư. Theo báo cáo giám sát dịch tễ tuần 11 (từ ngày 11/3 đến 17/3/2026), toàn khu vực ghi nhận 56 ca mắc mới, tăng 18 ca so với tuần trước. Đáng chú ý, lũy tích từ đầu năm 2026 đến nay đã ghi nhận 464 ca mắc, tăng tới 432 ca so với cùng kỳ năm 2025 – một con số cho thấy mức độ gia tăng đột biến và đáng lo ngại.

Trong đó, tính từ đầu năm 2026, khu vực La Gi là điểm nóng của dịch khi ghi nhận 142 ca mắc, tăng 134 ca so với cùng kỳ năm trước, mặc dù đang có xu hướng giảm trong tuần 11. Đây là mức tăng rất cao, cho thấy nguy cơ bùng phát dịch trên diện rộng nếu không được kiểm soát kịp thời. Bên cạnh đó, các khu vực như Phan Thiết và Hàm Thuận Nam cũng đang ghi nhận số ca mắc tăng nhanh trong những tuần gần đây. Riêng trong tuần 11, Phan Thiết ghi nhận 18 ca, lũy tích 90 ca, tăng 81 ca so với cùng kỳ năm 2026, Hàm Thuận Nam 15 ca, lũy tích 63 ca, tăng 60 ca so với cùng kỳ năm 2026 – đều là những địa bàn có mật độ dân cư cao, tiềm ẩn nguy cơ lây lan mạnh trong cộng đồng.

Ngành y tế nhận định, bệnh TCM đang bước vào giai đoạn gia tăng theo chu kỳ, đặc biệt trong điều kiện thời tiết nắng nóng xen kẽ mưa, tạo môi trường thuận lợi cho virus phát triển và lây lan, ở đa số mẫu xét nghiệm luôn ghi nhận sự xuất hiện trở lại của tác nhân EV71. Đây là tác nhân chính gây bệnh TCM nguy hiểm nhất ở trẻ em, có khả năng gây biến chứng thần kinh, hô hấp và tuần hoàn khiến diễn biến nặng xảy ra nhanh chóng. Bệnh chủ yếu gặp ở trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, lây truyền qua đường tiêu hóa, tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết mũi họng, nước bọt hoặc các vật dụng bị nhiễm virus.

Trước tình hình trên, các Trung tâm Y tế khu vực, đặc biệt tại Phan Thiết, Hàm Thuận Nam và La Gi đã được yêu cầu tăng cường giám sát, phát hiện sớm ca bệnh, xử lý kịp thời các ổ dịch mới phát sinh. Đồng thời, đẩy mạnh công tác truyền thông, hướng dẫn người dân thực hiện vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường và an toàn thực phẩm nhằm hạn chế sự lây lan của bệnh.

Theo khuyến cáo của Bộ Y tế, cách phòng bệnh tay chân miệng (TCM) hiệu quả nhất năm 2026 là tuân thủ nguyên tắc “3 SẠCH” (ăn sạch, ở sạch, bàn tay sạch), thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, khử khuẩn đồ chơi, bề mặt tiếp xúc và cách ly trẻ bệnh. Bệnh lây qua tiêu hóa và hô hấp, chưa có vắc xin phổ biến, nên vệ sinh là chìa khóa bảo vệ bản thân và gia đình. 

Các biện pháp phòng bệnh TCM chi tiết theo Bộ Y tế (cập nhật 2026):

- Vệ sinh cá nhân (bàn tay sạch): Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng nhiều lần trong ngày (cả người lớn và trẻ em), đặc biệt trước khi ăn, bế trẻ, và sau khi thay tã, vệ sinh.

- Vệ sinh ăn uống (ăn uống sạch): Ăn chín, uống chín. Vật dụng ăn uống (bát, đĩa, thìa, cốc) phải được rửa sạch, tốt nhất là ngâm nước sôi trước khi dùng.

- Vệ sinh môi trường (Ở sạch): Lau sạch các bề mặt, dụng cụ tiếp xúc hàng ngày (đồ chơi, tay nắm cửa, tay vịn cầu thang, mặt bàn/ghế, sàn nhà) bằng xà phòng hoặc chất tẩy rửa thông thường.

- Cách ly và xử lý khi mắc bệnh:

+ Trẻ bệnh cần nghỉ học, hạn chế tiếp xúc với trẻ khác (khoảng 10 ngày).

+ Không làm vỡ các nốt phỏng nước để tránh nhiễm trùng.

+ Sử dụng nhà vệ sinh sạch sẽ, xử lý phân và chất thải của trẻ bằng cloramin B.

+ Tăng cường đề kháng: Chế độ dinh dưỡng đầy đủ, ăn đủ chất, uống nhiều nước để nâng cao miễn dịch.

+ Khi có dấu hiệu: Sốt, nổi phỏng nước ở miệng, lòng bàn tay/chân, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất.

Tay – chân – miệng là bệnh có thể phòng ngừa nếu mỗi gia đình và cộng đồng chủ động thực hiện các biện pháp bảo vệ sức khỏe. Trước diễn biến gia tăng nhanh tại khu vực Bình Thuận (cũ), đặc biệt ở Phan Thiết, Hàm Thuận Nam và La Gi, người dân tuyệt đối không được chủ quan, cần nâng cao ý thức phòng bệnh để bảo vệ trẻ nhỏ và góp phần kiểm soát dịch bệnh trong cộng đồng.

Tác giả: Bồng Nguyên (CDC Lâm Đồng)