Bệnh do não mô cầu là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có thể diễn tiến nhanh và để lại hậu quả nặng nề nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời. Theo Bộ Y tế và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), vi khuẩn Neisseria meningitidis có khả năng gây viêm màng não mủ và nhiễm khuẩn huyết với tỷ lệ tử vong cao, đặc biệt ở những trường hợp phát hiện muộn.

Bệnh não mô cầu lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp, thông qua giọt bắn khi ho, hắt hơi, nói chuyện gần hoặc dùng chung đồ dùng cá nhân. Thời gian ủ bệnh thường từ 2 - 10 ngày, phổ biến nhất là 3 - 4 ngày. Triệu chứng ban đầu có thể dễ nhầm với cúm thông thường như sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, buồn nôn, nôn, mệt mỏi. Tuy nhiên, các dấu hiệu cảnh báo đặc trưng gồm cứng cổ, sợ ánh sáng, lơ mơ, rối loạn ý thức, co giật hoặc xuất hiện ban xuất huyết trên da. Ở thể nhiễm khuẩn huyết tối cấp, bệnh có thể diễn tiến rất nhanh, gây sốc nhiễm khuẩn và tử vong trong vòng 24 giờ.

Các chuyên gia khuyến cáo, mọi trường hợp sốt cao kèm đau đầu, nôn, cổ cứng hoặc ban xuất huyết cần được đưa đến cơ sở y tế ngay để được thăm khám và điều trị kịp thời. Việc sử dụng kháng sinh sớm có ý nghĩa quyết định trong giảm tỷ lệ tử vong và biến chứng.

Tiêm vắc xin được xem là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất đối với bệnh não mô cầu. Hiện nay có các loại vắc xin phòng não mô cầu nhóm A, B, C, Y, W-135. Người dân, đặc biệt là trẻ em, thanh thiếu niên và người sống trong môi trường tập thể, cần tiêm chủng đầy đủ theo hướng dẫn của cơ sở y tế. Việc nâng cao tỷ lệ bao phủ vắc xin không chỉ bảo vệ cá nhân mà còn góp phần tạo miễn dịch cộng đồng.

Bên cạnh tiêm chủng, các biện pháp phòng bệnh không đặc hiệu cũng đóng vai trò quan trọng như rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, không dùng chung cốc uống nước, khăn mặt; giữ nhà cửa sạch sẽ, thông thoáng; hạn chế tụ tập đông người khi có dịch; chủ động theo dõi sức khỏe và đến cơ sở y tế khi có dấu hiệu nghi ngờ.

Bệnh não mô cầu tuy không phổ biến như nhiều bệnh truyền nhiễm khác, nhưng mức độ nguy hiểm rất cao. Chủ động nhận diện sớm dấu hiệu, tuân thủ khuyến cáo của ngành y tế và tăng cường tiêm chủng chính là giải pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe cá nhân, gia đình và cộng đồng.

Tác giả: Huỳnh Thị Ngọc Hường