Tăng cường công tác truyền thông phòng, chống bệnh dại trên địa bàn tỉnh
Trong thời gian qua, tình hình bệnh dại trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng tiếp tục diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và tính mạng của người dân.
Theo báo cáo giám sát dịch tễ, từ đầu năm 2026 đến nay, trên địa bàn tỉnh đã ghi nhận 31.570 trường hợp người bị chó, mèo cắn đến tiêm vắc xin phòng bệnh dại. Đã ghi nhận 01 trường hợp tử vong do bệnh dại, nguyên nhân chủ yếu do không tiêm vắc xin phòng dại kịp thời sau khi bị động vật cắn. Đồng thời, vẫn còn nhiều trường hợp phải điều trị dự phòng sau phơi nhiễm. Đáng lưu ý, một bộ phận người dân còn chủ quan, chưa chủ động tiêm vắc xin kịp thời, thậm chí chậm trễ trong tiếp cận dịch vụ y tế, làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh và dẫn đến hậu quả tử vong rất cao.
Bên cạnh đó, công tác quản lý đàn chó, mèo tại một số địa phương còn hạn chế; tình trạng thả rông chó, mèo chưa được kiểm soát triệt để; tỷ lệ tiêm phòng vắc xin dại cho đàn chó, mèo chưa đạt yêu cầu. Đây là những yếu tố nguy cơ làm phát sinh và lây lan bệnh dại trong cộng đồng.
Đáng lưu ý, bệnh dại là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi rút dại gây ra, tác động trực tiếp đến hệ thần kinh trung ương. Khi đã phát bệnh thì tỷ lệ tử vong gần như 100% ở cả người và động vật. Tuy nhiên, bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa hiệu quả nếu người dân được tiêm vắc xin đầy đủ, kịp thời sau phơi nhiễm.
Trước tình hình trên, để nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi của người dân trong công tác phòng, chống bệnh dại, Sở Y tế đề nghị Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch quan tâm, chỉ đạo các cơ quan, đơn vị trực thuộc và địa phương phối hợp ngành y tế tăng cường công tác thông tin, truyền thông về phòng, chống bệnh dại, tập trung vào các nội dung sau:
- Kiến thức cơ bản về bệnh: Tuyên truyền về tình hình bệnh dại trên địa bàn; nhấn mạnh mức độ nguy hiểm, nguy cơ tử vong cao và khẳng định vắc xin là biện pháp duy nhất để bảo vệ tính mạng. Lưu ý về thời gian ủ bệnh có thể kéo dài từ vài tuần đến hàng năm, phụ thuộc vào vị trí và mức độ vết cắn;
- Quản lý vật nuôi (Thực hiện "5 không"): Hướng dẫn người dân thực hiện (1) Không nuôi chó mèo không tiêm phòng dại; (2) Không nuôi chó mèo chưa khai báo với chính quyền địa phương (3) Không nuôi chó thả rông; (4) Không để chó cắn người; (5) Không nuôi chó mèo gây ô nhiễm môi trường. Chó ra đường phải có xích, rọ mõm và có người dắt.
- Xử trí đúng cách khi bị động vật cắn/cào/liếm: Rửa ngay vết thương dưới vòi nước chảy liên tục với xà phòng trong khoảng 10-15 phút; sát khuẩn bằng cồn 70% hoặc cồn Iod; hạn chế làm dập nát và tuyệt đối không băng kín, không nặn máu vết thương; đến ngay cơ sở y tế để được tư vấn và tiêm phòng kịp thời.
- Cảnh báo sai lầm: Tuyệt đối không tự điều trị, không dùng thuốc Nam, không nhờ thầy lang hay sử dụng các biện pháp chưa được y học công nhận để chữa bệnh dại.
- Về việc tiêm phòng sau phơi nhiễm và tuân thủ phác đồ: Cần đặc biệt nhấn mạnh rằng vắc xin và huyết thanh kháng dại là biện pháp duy nhất để cứu sống người bị chó, mèo cắn, vì hiện nay vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu khi bệnh đã phát tác; người dân cần xóa bỏ tâm lý chủ quan và chủ động đi tiêm phòng ngay lập tức, không nên chờ đợi các dấu hiệu bất thường từ con vật vì thời gian ủ bệnh có thể kéo dài rất lâu; việc tiêm phòng chỉ thực sự hiệu quả khi người dân tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị, đảm bảo tiêm đủ liều và đúng lịch theo chỉ dẫn của bác sĩ để cơ thể hình thành kháng thể kịp thời.
- Tuyên truyền trách nhiệm của chính quyền địa phương và người dân trong quản lý đàn chó, mèo, góp phần phòng, chống bệnh dại trong cộng đồng.
- Tăng cường tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, hệ thống loa truyền thanh cơ sở, Cổng/trang thông tin điện tử,….
- Đẩy mạnh truyền thông trên mạng xã hội (Zalo, Facebook, YouTube,…) để tiếp cận nhanh chóng đến mọi tầng lớp nhân dân.
- Tổ chức tuyên truyền trực tiếp tại cộng đồng, khu dân cư, trường học; lồng ghép nội dung phòng, chống bệnh dại trong các hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch và các phong trào tại địa phương.
Thái Tuyền (CDC Lâm Đồng).
In bài viết