BỆNH NÃO MÔ CẦU 

   

Bệnh do não mô cầu là một bệnh nhiễm khuẩn cấp tính, lây truyền theo đường hô hấp, bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi và có khả năng gây thành dịch.

Tuy nhiên, một số đối tượng dễ mắc bệnh não mô cầu nhất bao gồm:

- Trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi

- Thanh thiếu niên và thanh niên

- Những người sống trong môi trường đông đúc như ký túc xá, nhà trọ hoặc doanh trại quân đội

- Những người suy dinh dưỡng kéo dài do bất thường hệ tiêu hóa hoặc suy giảm chức năng hấp thụ đường ruột

- Người du lịch đến các khu vực dịch tễ lưu hành như Châu Phi

- Nhân viên phòng thí nghiệm tiếp xúc với vi khuẩn não mô cầu

- Những người có thể tiếp xúc với vi khuẩn não mô cầu trong ổ dịch.

Biểu hiện bệnh não mô cầu

Bệnh não mô cầu lây truyền qua đường hô hấp do hít phải các giọt nhỏ dịch tiết mũi họng bị nhiễm vi khuẩn Neisseria meningitidis, khả năng lây truyền sẽ tăng nếu có đồng nhiễm cùng các virus đường hô hấp.

Thời gian ủ bệnh trung bình khoảng 4 ngày (có thể từ 2-10 ngày). Những hành động như ho, hắt hơi, hôn, tiếp xúc với dịch tiết, sử dụng chung đồ dùng vệ sinh cá nhân với người bệnh chính là nguy cơ dẫn đến lây nhiễm vi khuẩn Neisseria meningitidis.

Khi nhiễm vi khuẩn người bệnh thường sẽ xuất hiện những triệu chứng lâm sàng như sau:

- Sốt cao đột ngột 38 - 39 độ C, cảm thấy đau đầu dữ dội, rát họng, chảy nước mũi.

- Cứng cổ và gáy.

- Nôn, buồn nôn, toàn thân đau mỏi cơ khớp.

- Tinh thần bị lú lẫn, hoảng loạn, co giật và hôn mê, rối loạn các chức năng não.

- Có dấu hiệu sợ ánh sáng.

- Bắt đầu xuất hiện các ban xuất huyết đặc trưng sau vài giờ khởi phát bệnh hoặc sau vài ngày. Các vết ban xuất hiện đầu tiên ở chân sau đó lan ra toàn cơ thể. Kích thước thay đổi dần từ vết nhỏ đến những mảng xuất huyết lớn làm bong và hoại tử da.

Đối với trẻ sơ sinh, các biểu hiện có thể sẽ không rõ rệt mà thay vào đó, trẻ quấy khóc liên tục, cơ thể lừ đừ, giảm hoạt động, nôn và có dấu hiệu co giật. Khi đó cần ngay lập tức đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để khám phát hiện bệnh kịp thời. Nếu không sẽ vô cùng nguy hiểm và đe dọa đến tính mạng.

Biến chứng bệnh não mô cầu

Biểu hiện lâm sàng thường gặp của bệnh não mô cầu là viêm màng não mủ và/hoặc nhiễm khuẩn huyết, có thể gây sốc dẫn đến tử vong, nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời.

Bệnh não mô cầu nếu được điều trị tốt và kịp thời, tỷ lệ khỏi bệnh có thể lên đến 95%. Tuy nhiên, nếu không được phát hiện sớm, điều trị muộn, người bệnh phải đối mặt với nhiều di chứng sức khỏe lâu dài.

Bệnh não mô cầu tiến triển nhanh và nguy hiểm. Rất khó phát hiện bệnh trong giai đoạn sớm vì triệu chứng giống với bệnh viêm màng não do nhiễm siêu vi thông thường. Tuy nhiên não mô cầu có thể dẫn đến tử vong hoặc tàn tật trong vòng 24 giờ.

Phòng bệnh não mô cầu

Bệnh não mô cầu là bệnh lý nguy hiểm tuy nhiên chúng ta vẫn có thể chủ động phòng ngừa bệnh bằng cách: Thường xuyên vệ sinh thông thoáng, sạch sẽ và đảm bảo đủ ánh sáng tại nơi ở, trường học, nơi làm việc. Ở những nơi có ổ dịch cũ cần tăng cường giám sát chặt chẽ để phát hiện sớm các trường hợp sốt, viêm hầu họng phục vụ cho mục đích theo dõi. Nếu có điều kiện tiến hành ngoáy họng bệnh nhân cũ và những người lân cận để xét nghiệm tìm người lành mang vi khuẩn não mô cầu.

 

Tiêm vắc xin phòng bệnh tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Lâm Đồng

 

Tiêm vắc xin phòng bệnh viêm não mô cầu mang lại hiệu quả phòng bệnh cao, giảm thiểu tối đa nguy cơ mắc bệnh và các biến chứng của bệnh.

Với những người chưa tiêm phòng hoặc nghi ngờ nhiễm não mô cầu khuẩn do tiếp xúc, khi có triệu chứng nghi ngờ cần cách ly ngay lập tức để tránh lây nhiễm bệnh. Đồng thời, người bệnh khi đó sẽ được chỉ định làm một số xét nghiệm chẩn đoán xác định và điều trị kịp thời.

          Bệnh não mô cầu rất nguy hiểm với tỷ lệ tử vong cao, bệnh tiến triển nhanh, dễ bùng phát thành dịch. Vì vậy, việc phát hiện sớm và tiêm vắc xin phòng bệnh là điều vô cùng quan trọng.

BS Mỹ Huyền - Thái Tuyền (CDC Lâm Đồng)