Hãy đến cơ sở y tế để khám tầm soát ung thư kịp thời
Ung thư là vấn đề sức khỏe quan trọng nhất, không chỉ Việt Nam mà hầu hết các quốc gia trên thế giới đang phải đối mặt. Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ung thư là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ hai trên toàn thế giới với khoảng 20 triệu ca mới mắc và gần 10 triệu người tử vong hằng năm. Xu hướng này sẽ ngày càng tăng lên trong nhiều năm tiếp theo. Vì vậy, người dân hãy chủ động đến cơ sở y tế để khám, tầm soát ung thư kịp thời, hạn chế đến mức thấp nhất những ca tử vong do căn bệnh nguy hiểm này.
Ngày Thế giới phòng, chống bệnh Ung thư được tổ chức vào ngày 4 tháng 2 hằng năm do Liên Minh Kiểm soát Ung thư Quốc tế (UICC) dẫn đầu, nhằm cách nâng cao nhận thức, dự phòng, phát hiện sớm, điều trị tốt hơn bệnh ung thư. Đồng thời, hướng tới mục tiêu cung cấp dịch vụ chăm sóc, điều trị bệnh ung thư công bằng cho tất cả mọi người và hợp tác với các chính phủ để hành động.
Chủ đề của Ngày Thế giới phòng, chống bệnh Ung thư giai đoạn 2025-2027 là “Gắn kết bởi sự độc đáo”, đặt con người làm trung tâm của sự chăm sóc và câu chuyện của họ vào trọng tâm của cuộc trò chuyện. Ung thư không chỉ là một chẩn đoán y khoa mà còn là vấn đề hết sức riêng tư. Đằng sau mỗi chẩn đoán là một câu chuyện độc đáo của con người - những câu chuyện về nỗi đau, sự chữa lành, khả năng phục hồi, tình yêu và nhiều hơn thế nữa. Đó là lý do tại sao cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm đối với việc chăm sóc ung thư, tích hợp đầy đủ các nhu cầu riêng biệt của từng cá nhân, với lòng trắc ẩn và sự đồng cảm, sẽ dẫn đến kết quả sức khỏe tốt nhất. Hơn 40% số ca tử vong liên quan đến ung thư có thể phòng ngừa bằng cách giảm với các yếu tố nguy cơ như thuốc lá, béo phì, lười vận động, rượu bia, nhiễm trùng, ô nhiễm môi trường, ánh nắng mặt trời, chất gây ung thư nghề nghiệp và bức xạ. Bên cạnh đó, một số bệnh ung thư như ung thư gan và ung thư cổ tử cung cũng có thể dự phòng hiệu quả thông qua việc tiêm vắc xin chống lại vi rút viêm gan B và HPV. Để kiểm soát ung thư, hướng tới một thế giới có ít người tử vong do ung thư hơn, người dân nên định kỳ khám sàng lọc, xét nghiệm tầm soát ung thư nhằm phát hiện sớm và điều trị kịp thời, giảm chi phí, khả năng tử vong do ung thư.
Tại tỉnh Lâm Đồng, theo số liệu của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật, trong năm 2025 toàn tỉnh có 8.356 ca bệnh ung thư mới được phát hiện. Có 2.167 người đã tử vong do bệnh ung thư, trong đó có 781 là nữ. Công tác phòng chống ung thư luôn được quan tâm, đặc biệt đối tượng là phụ nữ. Hướng tới việc tầm soát ung thư cho phụ nữ, trong năm 2025, Khoa phòng chống bệnh không lây nhiễm-Dinh dưỡng tổ chức khám sàng lọc ung thư cổ tử cung cho phụ nữ đã quan hệ tình dục và nhóm nguy cơ cao từ 30-54 tuổi tại 12 xã khu vực Krông Nô, Cư Jut, Đăk Mil, Đăk Song và 06 xã Phan Rí Cửa, Nghị Đức, Lương Sơn, Hàm Tân, Tân Thành, Phước Hội. Qua đợt khám sàng lọc, đã có 1.115 phụ nữ đã được khám phụ khoa và tư vấn điều trị cho trường hợp mắc bệnh, tư vấn tình dục an toàn, vệ sinh bộ phận sinh dục đúng phương pháp, nhận biết những dấu hiệu bất thường nhằm phát hiện sớm ung thư cổ tử cung. Qua quá trình phỏng vấn và thăm khám tại cộng đồng cho thấy, hầu hết phụ nữ được mời đến khám sàng lọc tầm soát ung thư cổ tử cung rất ít khi chủ động đi khám phụ khoa tại các cơ sở y tế mà thường chỉ đi khám khi được mời trong các chiến dịch chăm sóc sức khỏe sinh sản.
Với tỷ lệ mắc và tử vong cao, ung thư đang trở thành một gánh nặng lớn cho hệ thống y tế Việt Nam, đòi hỏi sự chung tay của toàn xã hội để nâng cao nhận thức và tăng cường các biện pháp phòng ngừa. Thông điệp “gắn kết bởi sự độc đáo” nhấn mạnh sự đoàn kết và đa dạng trong cuộc chiến chống lại bệnh ung thư. Thông điệp chính của chiến dịch là mọi người từ mọi tầng lớp xã hội đều có thể đóng góp và tạo nên sự khác biệt trong việc nâng cao nhận thức, hỗ trợ bệnh nhân và thúc đẩy nghiên cứu khoa học để tìm ra phương pháp điều trị ung thư hiệu quả hơn. Đồng thời khuyến khích mọi người cùng nhau hành động để chung tay xây dựng một thế giới không còn bệnh ung thư.
Hướng đến thông điệp này, chúng ta cần nhìn nhận rằng ung thư không phải là dấu chấm hết mà hoàn toàn có thể phòng ngừa và kiểm soát nếu có những biện pháp chủ động, khoa học. Gần 50% các ca ung thư có thể phòng ngừa được thông qua các biện pháp đơn giản như không hút thuốc, ăn uống lành mạnh, tăng cường hoạt động thể lực và tiêm phòng viêm gan B, HPV. Đặc biệt, việc nhận biết các dấu hiệu cảnh báo và chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ có thể cứu sống hàng triệu người mỗi năm. Đặc biệt, mỗi người cần chú ý những biểu hiện của cơ thể như: Những vết loét trên cơ thể lâu lành, ho dai dẳng, khàn tiếng; ăn uống khó tiêu, khó nuốt; thay đổi thói quen; có khối u ở vú hay ở trên cơ thể; xuất hiện những nốt ruồi bị thay đổi về màu, hình ảnh, kích thước; sờ thấy ở cổ, nách, bẹn có nhũng hạch to bất thường; ù tai, nghẹt mũi kéo dài; sụt cân vô cớ, da xanh xao thiếu máu không rõ nguyên nhân; chảy máu hoặc tiết dịch bất thường ở đầu vú; chảy máu, dịch ra bất thường ở âm đạo. Khi nhận thấy một trong các dấu hiệu trên, hãy đến cơ sở y tế để khám và tầm soát kịp thời./.
Minh Nhạn (CDC Lâm Đồng)